In de Toekomstverkenning Publieke Dienstverlening 2035...
staat het perspectief van ondernemers en burgers centraal.
Maar over welke mensen hebben we het dan?
Dat mensen ouder worden dat weten we.
De komende tien jaar gaan er 700.000 mensen voor het eerst...
AOW aanvragen, waarmee het totaal aantal ouderen...
op 4,3 miljoen komt.
Er zijn dan zo'n 155.000 extra mensen nodig in de zorgsector...
en één op de drie mensen is dan bezig met mantelzorg.
Meer oudere mensen betekent ook meer mensen met beperkingen...
en een kleiner sociaal netwerk...
die dus minder zelfredzaam zijn.
Over tien jaar hebben we ook meer mensen.
Er komen naar verwachting per saldo 600.000 tot 1,5 miljoen burgers bij.
Onder andere door migratie.
Deze mensen krijgen voor het eerst te maken...
met de verschillende domeinen van de Nederlandse overheid.
Van gemeente tot belastingdienst, van de SVB en DUO tot het COA.
En een groot deel van deze groep is de Nederlandse taal nog niet machtig...
maar moet wel terechtkunnen bij de publieke dienstverlening...
om hier een bestaan op te kunnen bouwen.
Doordat er meer ouderen en nieuwe burgers bij komen...
wordt de vraag naar publieke dienstverlening dus groter.
Maar het werk moet worden uitgevoerd met minder mensen...
want de arbeidsmarkt blijft waarschijnlijk krap.
Hierdoor ontstaat concurrentie om de arbeidskrachten die er nog wel zijn.
De overheid zal niet alleen de strijd moeten aanbinden...
met ondernemers en bedrijven...
maar ook de uitvoeringsorganisaties onderling...
zullen met elkaar wedijveren om mankracht.
En die opgave vindt plaats in een systeem waarin...
het wederzijdse vertrouwen tussen overheid en burger onder druk staat.
Als die spiraal doorzet...
wordt het voor de overheid nog moeilijker om goed te functioneren.
Burgers en bedrijven haken af en keren de overheid de rug toe.
En steeds minder mensen zullen nog willen werken in de publieke sector.
Voor de komende tien jaar betekent dit dat we in de uitvoering...
dubbel werk zo veel mogelijk moeten voorkomen.
Vereenvoudiging van wetten en regels staat al op de agenda...
maar het begint nu echt urgent te worden.
Als het simpeler kan, kan het met minder mensen.
Het wordt nog belangrijker om duidelijke keuzes te maken.
Waar geven we ons geld aan uit?
Hoe zorgen we dat meer inzet bij de ene uitvoeringsorganisatie...
niet automatisch leidt tot tekorten bij de andere?
Kortom, waar zetten we de schaarse mensen voor in?
Ik ben Wietske, ik ben 34 jaar.
Ik woon hier in De Bilt met...
mijn partner en twee zoontjes...
Jens van twee en Stijn van nu nog vijf maanden.
Twee heel lieve ouders wonen vlakbij.
Zijn een hele grote hulp.
Net met pensioen of bijna met pensioen.
Twee zussen.
Ik ben teamleider bij een ICT organisatie.
Mijn man werkt bij Defensie.
Waar ik het meeste zorgen over maak...
over tien jaar...
nou, ik denk gewoon tijd.
Dus hoe krijg je het allemaal voor elkaar?
Scholen zijn om 3 uur afgelopen, maar dan moet er nog van alles.
Huiswerk, sporten...
muziekles.
Als je gewoon werkt, ja, hoe laat ben je dan thuis?
Een uur of 6 of 7?
Hoe ga je dat regelen met...
met opvang en praktische zaken?
En al helemaal als de gezondheid van mijn ouders...
en m'n schoonouders achteruit gaat.
Waar moet je die tijd vandaan halen?
Ik heb altijd mezelf als fulltime werkende gezien...
maar ik kan me wel voorstellen nu...
ik weet hoe het is om twee kleintjes erbij te hebben...
dat ja, dat je misschien toch moet kiezen uiteindelijk om...
of ik of misschien m'n man, ja toch minder moet gaan werken uiteindelijk.
Omdat ik denk dat het gewoon te te druk wordt...
dat er te veel van je verwacht wordt.
Niet alleen qua tijd, maar ook gewoon qua wat je al in je hoofd aankan.
Waar je allemaal over na kan denken tegelijkertijd.
Zeker met m'n ouders, schoonouders die gewoon ouder worden.
Nu gaat het allemaal nog nu krijg je nog hulp...
maar ik denk echt dat als straks dat er allemaal bijkomt...
Ja, ik maak me dan wel zorgen hoe je dat allemaal moet regelen, maar ook...
letterlijk hoe.
Ik heb geen idee wat voor hulp je kan krijgen vanuit de overheid...
of waar je dan moet zijn, wat voor een actie je dan moet ondernemen.
Ten eerste dat ze me niet moeilijker gaan maken...
doordat ik ook me daar nog zorgen om moet maken...
van oké, hoe werkt dit allemaal, hoe moet ik...
dingen aanvragen, dat soort zaken.
Maar ik hoop eigenlijk dat ze daar ook gewoon bij kunnen helpen.
Dus dat je gewoon weet van oké...
ik krijg nu met mantelzorg te maken bijvoorbeeld.
Wat moet ik dan doen?
Waar moet ik dan beginnen?
Welke instanties heb je dan?
Ik verwacht wel van de overheid dat ze...
dat de instanties waar je mee te maken krijgt dat die wel echt...
menselijk blijven, dus dat ze naar je blijven luisteren...
als je in een squeeze zit.
Ik weet niet of dat mag verwachten.
Ik vind het lastig in te schatten wat een overheid allemaal voor je kan betekenen...
maar dat zou wel heel mooi zijn.