Rijkstrainees ervaren dynamiek publieke dienstverlening tijdens werkbezoeken

Jong geleerd: verbindend vakmanschap

Het doel van deze werkbezoeken was duidelijk: de nieuwe generatie ambtenaren, de toekomst van de overheid, laten kennismaken met de dynamiek van de publieke dienstverlening.

“Het was een bewuste keuze om de Haagse vierkante kilometer te verlaten,” vertelt Jaap Hassoldt, programmamanager van het tweejarige Opleidingsprogramma (TOP) van het Rijkstraineeprogramma (RTP). Samen met Staat van de Uitvoering organiseerde hij met zijn RTP-TOP team de bezoeken om de trainees een praktijkervaring te bieden die niet alleen inzicht geeft in de organisaties, maar ook in de cyclus van politiek, beleid, uitvoering, burgers en ondernemers.

“Vanuit de beleidstorens tot aan de burger moeten we toe naar meer verbinding, en dat kan alleen als je samen dingen ervaart,” verklaart Hassoldt de keuze om buiten de Haagse muren te kijken. “Met deze werkbezoeken wordt voor de trainees heel zichtbaar mét wie we het doen en vóór wie we het doen.”

Bij de SVB, RVO en DUO kregen de jongeren de kans om direct te ervaren hoe publieke diensten in de praktijk functioneren. Ze spraken met medewerkers, bekeken processen en leerden hoe beleid tot uitvoering komt en welke uitdagingen daarbij spelen.

Van Beleidskompas tot griffier

Hassoldt is sinds mei 2025 programmamanager van het opleidingsdeel van het Rijkstrainee programma, waaraan zo’n 150 jonge professionals deelnemen. De trainees werken twee jaar lang op vier verschillende plekken binnen de Rijksoverheid. Ze worden aangenomen door één van de deelnemende ministeries of de Belastingdienst. Tijdens deze periode volgen zij ook 25 opleidingsdagen, gericht op zelfontwikkeling, het ontwikkelen van praktische vaardigheden en een kennismaking met werken binnen het Rijk.

Hassoldt: “Onder het motto ‘Van ambtseed naar verbindend vakmanschap’ laten we de trainees kennismaken met heel veel zaken; van de principes van ambtelijk vakmanschap, tot praktische instrumenten als het Beleidskompas en een kennismaking met de griffier in de Tweede Kamer.”

Het werkbezoek aan de publieke dienstverleners was nu onderdeel van een keuzemodule, waarvoor 36 trainees zich aanmeldden. Als het aan Hassoldt ligt, wordt het werkbezoek volgend jaar een vast onderdeel in het programma: “We gaan nog uitgebreid evalueren met de deelnemende publieke dienstverleners, maar de reacties vanuit de trainees zijn al zeer positief. Er zijn weliswaar verbeterpunten, maar ze geven aan veel geleerd te hebben over waar de uitvoering voor staat en hoe mensgericht ze te werk gaan. Zo krijgen de Rijkstrainees niet alleen kennis van beleid en uitvoering, maar ook een gevoel bij de mensen en processen achter de publieke dienstverlening.”