In de agenda staat de afspraak voor dit interview omschreven als afscheidsinterview Staat van de Uitvoering. ‘Dat klinkt alsof ik al aan m’n pensioen toe ben,’ lacht Choho (1970). Niets is minder waar. Zijn vertrek als stuurgroepvoorzitter van de Staat valt samen met zijn vertrek als directeur-generaal RVO. Sinds september 2026 is hij weer actief in de publieke dienstverlening, als voorzitter van de Raad van Bestuur van UWV.
Het was eind 2021 toen Choho werd gevraagd lid te worden van de stuurgroep voor de Staat van de Uitvoering. Als directeur RVO bracht hij daarmee het ondernemersperspectief in. Na een aantal maanden werd hij uitgenodigd het overleg voor te zitten. ‘De wens was dat die rol werd vervuld door iemand uit de uitvoering’.
Vaste plek aan tafel voor uitvoering
Choho is trots dat het is gelukt om een platform te ontwikkelen waarmee uitvoeringsorganisaties zich direct tot politiek en samenleving kunnen richten. Hij spreekt bewust over een platform, omdat de Staat van de Uitvoering ‘veel meer is dan het boekje dat jaarlijks verschijnt’.
In het begin kreeg hij vooral de vraag: ‘Hoe kan het, dat de uitvoering zich zo manifesteert?’ Vijf jaar later is dat veel gewoner. ‘Daarmee is de Staat van de Uitvoering toch een soort instituut geworden waar in de Haagse wereld regelmatig naar wordt verwezen en concreet input vormt bij beleidsvorming.’
‘De vraagstukken die spelen in de uitvoering, gaan ons allemaal aan’
Choho heeft zich ook altijd verzet tegen signalen waarbij de Staat van de Uitvoering sec wordt gezien als ‘iets van de uitvoering’. ‘De vraagstukken die spelen in de uitvoering, gaan ons allemaal aan.’ Ook zijn promotie van algemeen directeur naar directeur-generaal bij RVO in 2024 beschouwt hij in die context. ‘Dat was natuurlijk leuk voor mij persoonlijk, maar veel belangrijker vind ik dat daarmee de uitvoering ook een stem in de bestuursraad van het ministerie kreeg.’
Peter Teesink (interim algemeen directeur van het Interprovinciaal Overleg) heeft voorlopig het stokje overgenomen van Abdeluheb Choho. Bekijk hier de actuele samenstelling van de stuurgroep van de Staat van de Uitvoering.
Urgentie en tempo niet in de pas
De analyse is helder, de uitvoering heeft een positie aan de beleidstafel en de urgentie om te veranderen wordt keer op keer onderstreept in de Staat van de Uitvoering. Tegelijkertijd is de opgave om bij te dragen aan betere dienstverlening voor de samenleving nog enorm, benadrukt Choho.
‘We zien en verwachten van de samenleving allerlei veranderingen, maar wanneer het onszelf aangaat, is veranderen heel ingewikkeld. De overheid zit gevangen in systemen, structuren en werkwijzen.’ Choho haast zich te zeggen dat hij met die uitspraak niet tekort wil doen aan wat al in gang is gezet. Hij noemt de introductie van de Vereenvoudigingswet en het Secretarissen-Generaal Overleg (SGO) dat als Bestuursraad Rijk wil bijdragen aan vereenvoudiging. ‘We zijn ermee bezig, er zijn mooie voorbeelden, maar de urgentie is ook enorm.’ Daar zit voor hem de crux: urgentie en tempo lopen nog niet in de pas.
Maatschappelijke opgave centraal
Een groot deel van de oplossing ziet Choho in samenwerken vanuit de maatschappelijke opgave, in plaats van langs de grenzen van ministeries. Een herindeling van de ministeries bepleit hij nadrukkelijk niet. ‘Dan zijn we heel lang aan het verbouwen.’ Aan de wil van bestuurders ligt het volgens hem ook niet. ‘De taaiheid zit hem erin dat als je vanuit de maatschappelijke opgave een keuze maakt, het rendement van die keuze bij een ander ministerie landt.’
‘De taaiheid zit hem erin dat als je vanuit de maatschappelijke opgave een keuze maakt, het rendement van die keuze bij een ander ministerie landt’
Wat Choho van het Rijk vraagt, bracht hij bij RVO zelf in de praktijk. Hij maakte zich er hard voor om de organisatie in te richten op maatschappelijke opgaven, in strategie én structuur. ‘Ik was op zoek naar de fundamentele aanpak,’ zegt hij. ‘Overkoepelende dialogen zijn nodig, maar je moet ook in de machinekamer durven te veranderen.’ Iedere organisatie zal dat op haar eigen manier moeten doen, voegt hij eraan toe.
Hoe kan de Staat van de Uitvoering daaraan bijdragen? Niet met nog een verdiepende analyse van een probleem dat iedereen al onderkent, vindt Choho. Daarom zette hij als laatste wapenfeit het onderwerp handelingsperspectief op de agenda van de stuurgroep. ‘Vanuit de Staat kunnen we het gesprek aangaan en suggesties aanreiken voor wat dat handelingsperspectief zou kunnen zijn.’ Voor hem is dat een nieuwe fase en daarmee een mooi moment om het voorzitterschap over te dragen.
Wie naar handelingsperspectief zoekt, moet wel luisteren naar de mensen die elke dag met de samenleving te maken hebben. Choho nodigt dan ook iedereen uit om met de uitvoering in gesprek te gaan en haar suggesties serieus te nemen. ‘Want die suggesties komen altijd voort uit de interactie met de samenleving.’
‘Suggesties vanuit de uitvoering komen altijd voort uit de interactie met de samenleving’
Precies daarvoor is de Staat van de Uitvoering het platform. Zijn opvolger geeft hij dan ook mee: ‘Koester dat platform en bouw het waar mogelijk verder uit in goede verbinding met iedereen die daar een rol bij kan of zou moeten vervullen.’ Zelf neemt hij het onderwerp mee naar UWV. ‘Vereenvoudiging en betere dienstverlening zijn onderwerpen die ik draag, waar ik ook zit.’
