In januari 2023 verscheen de eerste Staat van de Uitvoering. De boodschap was urgent en ondubbelzinnig: de publieke dienstverlening staat onder druk en dat heeft structurele oorzaken. De richting voor een toekomstbestendige publieke dienstverlening is bekend, maar op meerdere fronten staan er seinen op rood. In 2026 zoeken we via drie sporen de wissels die wél omgaan.
22 mei 2026
Staat van de Uitvoering ’26: van vijf oproepen naar drie sporen
In de Staat van de Uitvoering 2022 deden uitvoeringsorganisaties vijf concrete oproepen aan de politiek: maak regels minder complex door beter en minder beleid; betrek de uitvoering vanaf het allereerste begin bij beleidsvorming; voer het politieke debat niet op incidenten maar op trends en dilemma’s; laat verantwoording achteraf plaatsmaken voor een open gesprek over verbetering; en breng gegevensuitwisseling tussen publieke dienstverleners nu echt op gang.
Nu, vier jaar later, is de Staat van de Uitvoering 2026 toe aan een eerlijke balans. Wat is er veranderd en wat niet? De complexiteit van wet- en regelgeving en de gebrekkige gegevensuitwisseling tussen uitvoeringsorganisaties blijven de grote knelpunten. Niet omdat niemand het ziet, maar omdat de sporen waarop beleid en uitvoering rijden fundamenteel scheefliggen: verkokering en vrijblijvendheid maken dat er onvoldoende sprake is van een gezamenlijke aanpak van knelpunten.
Handelingsperspectief via drie sporen
De vijf oproepen uit 2022 hebben richting gegeven. Ze hebben laten zien waar de breuklijnen liggen en welke patronen echte verandering in de weg staan.
Voor de Staat 2026 bundelen we die vijf oproepen in drie samenhangende sporen: (1) Vereenvoudiging, (2) Digitale overheid en (3) Beleid & sturing. Deze drie vormen de kern van wat er structureel anders moet en zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie vereenvoudigt zonder de digitale infrastructuur mee te nemen, lost het halve probleem op. Wie digitaliseert zonder beter beleid en sturing, bouwt op drijfzand.
Het centrale woord voor 2026 is handelingsperspectief. Want signaleren alleen is niet genoeg. De vraag is: wat kan er morgen anders, en wie doet wat?
Bekijk hier de drie sporen: